Δευτέρα, 3 Μαρτίου 2014

Κάντο όπως ο Κούγιας!

Πώς να μείνεις κατεστημένο στην αυτοδιοίκηση…
Ήταν Φλεβάρης του 2014. Λίγο πριν αρχίσει το παιχνίδι Παναιγιάλειου – Παναχαϊκής για το πρωτάθλημα της Β Εθνικής, ο τότε πρόεδρος της Παναχαϊκής Αλέξης Κούγιας μπήκε επιδεικτικά και διέσχισε τον αγωνιστικό χώρο του Εθνικού σταδίου Αιγίου. Γιατί το έκανε αυτό; Αν μη τι άλλο, η εικόνα του μικρόσωμου κυρίου ανάμεσα στους εύσωμους παίκτες με την καμπαρντίνα του να αγγίζει το χορτάρι ήταν αστεία - έφερε όμως το μήνυμα: ο «Παράγοντας» είναι εδώ, πριν και πάνω από όλα!
Ο Αλέξης Κούγιας είναι τυπικό παράδειγμα «παράγοντα» που επιβάλει την παρουσία του χωρίς να εμπνέει εμπιστοσύνη ούτε συμπάθεια, ούτε καν ότι ενδιαφερόταν για την ομάδα (άλλωστε έχει αλλάξει ομάδες από τότε). Πώς, τελικά, κυριαρχούν στο χώρο του ποδοσφαίρου παράγοντες που εμφανώς δεν είναι αποδεκτοί από τους φιλάθλους;
Το μυστικό είναι ότι καιερώνοντααι ως «κατεστημένο», και το κατεστημένο δεν έχει ανάγκη την ωραιοποίησή του. Αντίθετα, φροντίζει να αναδεικνύει μια κατάσταση όσο το δυνατόν πιο αποκαρδιωτική ώστε να επιβάλει ως νομοτέλεια την ανάγκη ύπαρξής του: Στο σκληρό και βρώμικο χώρο του ποδοσφαίρου, μόνο ένα «μούτρο» έχει θέση - άρα μοναδική ελπίδα για εσένα μικρέ και αδύναμε φίλαθλε είναι να βρίσκεσαι με το μέρος του!
Το κατεστημένο λειτουργεί ως «καρτέλ»: μπορεί ο ένας να αντιμάχεται τον άλλο για χρήμα και εξουσία, αλλά όλοι μαζί φροντίζουν να μην κλονισθεί η «ομερτά»: ένα «μούτρο» αντικαθίσταται μόνο από ένα άλλο «μούτρο» και μόνο χρησιμοποιώντας τους δικούς τους μηχανισμούς.
Η τεχνική του να επιβάλλεσαι όχι ως αποδεκτός αλλά ως κατεστημένο συχνά επικρατεί και στην Αυτοδιοίκηση! «Παράγοντες» κατά γενική ομολογία ατομιστές ή ανεπαρκείς επιβάλλονται επειδή πέτυχαν να θεωρηθούν «κατεστημένο». Δηλαδή να στηρίζονται όχι στην εμπιστοσύνη και την αγάπη του κόσμου, αλλά στην άποψη πως μόνο αυτοί αντέχουν στο σκληρό παιχνίδι.
Η μηχανισμοί του κατεστημένου ενεργοποιούνται ιδίως κατά την περίοδο των εκλογών. Τότε παρατηρούμε το εξής οξύμωρο: αντί να ωραιοποιείται η κατάσταση (π.χ. ότι κάτι μπορεί να αλλάξει με την ψήφο του καθενός), εντείνεται η θεωρία του «βρώμικου παιχνιδιού» και των συμφερόντων που κινούν τα νήματα. Αντί να ενισχυθεί η αισιοδοξία για το μέλλον, εντείνεται η απαισιοδοξία και η πεποίθηση ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν με τίποτα. Αντί να αντιπαρατεθούν προγράμματα και ιδέες, εδραιώνεται η αποδοχή του ανταγωνισμού ή της συναλλαγής ανάμεσα σε άτομα.
Έτσι, οι πολίτες - ψηφοφόροι εξαναγκάζονται να αποδεχτούν κάποιον, ακόμη κι αν δεν τον εμπιστεύονται, επειδή σε αυτόν τον σκληρό κόσμο δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να βρεθούν με τον ισχυρό! Ταυτόχρονα, αφού το παιχνίδι είναι έτσι κι αλλιώς βρώμικο, «νομιμοποιούνται» οι μηχανισμοί χειραγώγησης ψήφων όπως η εξαγορά, ο εκβιασμός, η εξαπάτηση, η «υποχρέωση», η προβολή της οικονομικής επιφάνειας κ.λπ. Αυτά θεωρούνται ισχυρότερα διαπιστευτήρια για συμμετοχή στα κοινά από ότι η όρεξη για προσφορά, το όραμα, οι ιδέες.
Όπως όλα τα «καρτέλ», το κατεστημένο στην Αυτοδιοίκηση επιτρέπει εναλλαγές σε πρόσωπα και συσχετισμό δυνάμεων αλλά με τους δικούς του όρους. Αλλάζει η Δημοτική Αρχή όταν ο τάδε κοπαδάρχης αλλάζει στρατόπεδό, ο τάδε βουλευτής στηρίζει άλλον, ο αντίπαλος επενδυτής – υποψήφιος ρίχνει περισσότερα χρήματα στην εξαγορά ψήφων, οι απελπισμένοι επαγγελματίες υποκύπτουν στον εκβιασμό ενός άλλου παράγοντα κ.λπ. Και αν κάποιος επιχειρήσει να παρέμβει χωρίς να διαθέτει κάποια από αυτά τα μέσα, δέχεται νουθεσίες του τύπου «το παιχνίδι είναι βρώμικο, δεν κάνεις γι αυτά», λες και πρόκειται να μπλέξει με τη μαφία…
Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση πρέπει να απορρίψουμε τους όρους του παιχνιδιού. Το κατεστημένο ανατρέπεται μόνο όταν αρνηθούμε την ανάγκη ύπαρξής του. Η συμμετοχή στα κοινά με όπλο την αισιοδοξία, την ελπίδα, την πίστη στον άνθρωπο είναι ένας τρόπος.


Ορισμός από τη Βικιπαίδεια: ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ - Σύστημα ατόμων και ισχυρών ομάδων συμφερόντων που ελέγχουν σε βαθμό να εξουσιάζουν καίριους τομείς της πολιτικής, οικονομικής, αθλητικής ή πολιτιστικής ζωής (όχι απαραίτητα σε συνεννόηση) και που αντιδρούν σε κάθε ανανέωση η οποία θα μπορούσε να απειλήσει την κυριαρχία τους